![\"\"](\"http:\/\/spzg.org.pl\/wp-content\/uploads\/SPZG-umowa-fot_MBuksa-fb-5398.jpg\")
<\/a><\/p>\nStowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Ziemi Gliwickiej zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1961 r. jako
\nTowarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Gliwickiej. Obecnie zrzesza ok. 200 cz\u0142onk\u00f3w
\ndzia\u0142aj\u0105cych w 13. Komisjach \u2013 Zespo\u0142ach Programowych, m.in. modelarzy,
\nplastyk\u00f3w, historyk\u00f3w, rze\u017abiarzy przestrzennych. W orbicie zainteresowa\u0144
\ntutejszych regionalist\u00f3w sporo miejsca zajmuje zagadnienie wielokulturowo\u015bci
\n\u015al\u0105ska. Stowarzyszenie jest wydawc\u0105 redagowanych na wysokim poziomie
\n\u201eZeszyt\u00f3w Gliwickich\u201d (w latach 1963\u20132020 ukaza\u0142o si\u0119 40 tom\u00f3w).
\nTowarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Zdu\u0144skiej Woli jest nieco m\u0142odsze. Powsta\u0142o
\nw 1975 r. Zrzesza ok. 100 cz\u0142onk\u00f3w. To organizacja otwarta na ludzi zainteresowanych
\nnie tylko przesz\u0142o\u015bci\u0105 regionu. \u015awiadczy o tym powo\u0142ana
\nw ostatnich latach Sekcja Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Motoryzacji. Stosunkowo m\u0142od\u0105,
\nale ciesz\u0105c\u0105 si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem w Zdu\u0144skiej Woli inicjatyw\u0105 jest
\nplenerowa impreza edukacyjna \u201eMiasteczko Z\u0142otnickiego\u201d. Towarzystwo
\npopularyzuje zagadnienia regionalne, prowadz\u0105c tak\u017ce aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107
\nwydawnicz\u0105 i wystawiennicz\u01052.
\nWiele o potrzebie wsp\u00f3\u0142pracy w nurcie aktywno\u015bci regionalistycznej ju\u017c
\nnapisano3. Wsp\u00f3\u0142praca (dobre praktyki i do\u015bwiadczenia w tym zakresie,<\/p>\n
jak te\u017c utyskiwania na jej brak) jest jednym z wiod\u0105cych temat\u00f3w dyskusji
\nprowadzonych w trakcie organizowanych co cztery lata kongres\u00f3w
\nregionalnych towarzystw kultury4. Dlaczego wsp\u00f3\u0142praca stowarzysze\u0144
\nregionalnych z innymi organizacjami spo\u0142ecznymi, instytucjami samorz\u0105dowymi,
\na tak\u017ce sektorem prywatnym jest tak wa\u017cna, a postulat kooperacji
\npozostanie zawsze aktualny?
\nPo pierwsze, organizacje regionalistyczne, podobnie jak inne podmioty
\ntrzeciego sektora, borykaj\u0105 si\u0119 z rozlicznymi problemami, kt\u00f3re obni\u017caj\u0105
\nwalory ca\u0142ego ruchu. Zalicza si\u0119 do nich m.in. brak lub s\u0142aby przep\u0142yw
\ninformacji mi\u0119dzy stowarzyszeniami, niedostateczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z mediami,
\ncz\u0119ste zatargi z instytucjami sektora publicznego, brak wsp\u00f3lnie
\nakceptowanej i prezentowanej wizji ruchu, s\u0142aby zasi\u0119g platform, federacji
\ni innych organizacji parasolowych5. Te wypunktowane kilkana\u015bcie lat temu
\nniedomagania, mo\u017ce w nie tak wielkim stopniu jak w\u00f3wczas, ale nadal
\nmaj\u0105 wp\u0142yw na aktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 regionalistycznych pod
\nszyldem stowarzyszeniowym.
\nPo drugie, wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzystowarzyszeniowa wi\u0105\u017ce si\u0119 z pewnymi
\nog\u00f3lnospo\u0142ecznymi, ale i wewn\u0105trz\u015brodowiskowymi zobowi\u0105zaniami. Has\u0142o
\nwsp\u00f3\u0142pracy jest zawarte w ideach spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego i solidarno\u015bci.
\nAndrzej Sici\u0144ski w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy wypowiada\u0142 si\u0119 na temat
\nmisji, jak\u0105 maj\u0105 do spe\u0142nienia regionalne towarzystwa kultury: \u201eNiezb\u0119dne
\njest, aby ruch regionalistyczny by\u0142 \u015bwiadom tego, \u017ce jest jednym z filar\u00f3w
\nspo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, a r\u00f3wnocze\u015bnie, aby by\u0142 \u015bwiadom istnienia
\ni dzia\u0142alno\u015bci innych element\u00f3w tego spo\u0142ecze\u0144stwa, w szczeg\u00f3lno\u015bci najr\u00f3\u017cniejszego
\ntypu tzw. organizacji pozarz\u0105dowych\u201d6. W definicjach spo\u0142ecze\u0144stwa
\nobywatelskiego \u2013 owego \u201e\u015bwi\u0119tego Graala\u201d wsp\u00f3\u0142czesnych dyskusji
\no stanie demokracji w Polsce i kondycji naszego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 mowa
\njest wprost o dzia\u0142aniach kolektywnych, a zatem wymagaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142pracy.
\n\u201eNowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie to [\u2026] spo\u0142ecze\u0144stwo, w kt\u00f3rym
\ndemokracj\u0119 proceduraln\u0105 uzupe\u0142nia partycypacja i zaanga\u017cowanie
\njednostki w dzia\u0142ania kolektywne\u201d \u2013 oto fragment jednej z nich7. Wprawdzie
\nnie wiemy, jak\u0105 form\u0119 przyjm\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa przysz\u0142o\u015bci i czy model
\ntypu obywatelskiego b\u0119dzie nadal postulowanym i adekwatnym wobec
\nproblem\u00f3w naszego \u015bwiata, jednak polaryzacja postaw \u015bwiatopogl\u0105dowych
\ni wszechogarniaj\u0105cy niepok\u00f3j o przysz\u0142o\u015b\u0107 czyni postulaty obywatelsko\u015bci
\nnadal aktualnymi. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym poj\u0119cie kapita\u0142u spo\u0142ecznego, kt\u00f3re jest
\nkolejnym obowi\u0105zkowym motywem wsp\u00f3\u0142czesnych dyskusji nad przemianami
\nspo\u0142eczno-kulturowymi8.
\nSkoro ju\u017c mowa o wewn\u0105trz\u015brodowiskowych zobowi\u0105zaniach, kt\u00f3re
\nnakazuj\u0105 niejako regionalistom traktowa\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 nie tylko okazjonalnie,
\nto przypomnijmy, \u017ce jest o niej mowa (implicite) w kluczowym
\ndokumencie, jakim jest Karta Regionalizmu Polskiego. Je\u015bli regionali\u015bci
\nnadal traktuj\u0105 ten dokument powa\u017cnie, a zawarte w nim tre\u015bci uznaj\u0105 za
\naktualne, s\u0105 niejako zobowi\u0105zani do solidarno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 trudno sobie wyobrazi\u0107
\nbez wsp\u00f3\u0142pracy. Innym zapisem, kt\u00f3ry warto przywo\u0142a\u0107, jest Karta
\nZasad Dzia\u0142ania Organizacji Pozarz\u0105dowej przyj\u0119ta na I Og\u00f3lnopolskim
\nForum Inicjatyw Pozarz\u0105dowych we wrze\u015bniu 1997 r. Czytamy w niej, \u017ce:
\n\u201eOrganizacje pozarz\u0105dowe wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105 na zasadach partnerstwa
\ni wzajemnego wspierania si\u0119 w swoich dzia\u0142aniach. W sytuacjach, gdy
\nzachodzi konflikt uznawanych warto\u015bci, organizacje podejmuj\u0105 dzia\u0142ania
\nprzy zachowaniu zasad tolerancji i uznania prawa innych do posiadania
\nodmiennego zdania\u201d9. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce nie ma tu mowy o wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu
\njako zasadzie, a raczej o zasadach wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. Zak\u0142ada si\u0119 zatem,
\n\u017ce wsp\u00f3\u0142praca organizacji jest czym\u015b naturalnym.
\nTrzeci\u0105 determinant\u0105 kooperacji jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 kompleksowego widzenia
\nspraw lokalnych. Przyjmijmy roboczo za\u0142o\u017cenie, \u017ce stowarzyszenia
\nlokalne dziel\u0105 si\u0119 na takie, kt\u00f3re szukaj\u0105 inspiracji w miejscowych tradycjach,
\nprowadz\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturotw\u00f3rcz\u0105 (taki charakter maj\u0105 ulubione
\nstowarzyszenia regionalist\u00f3w, czyli mi\u0142o\u015bnicze), oraz takie, kt\u00f3re realizuj\u0105
\nprogramy lokalnego rozwoju w innych wa\u017cnych obszarach \u2013 pomocy
\npotrzebuj\u0105cym, ochrony \u015brodowiska, promocji zdrowia itp. Regionali\u015bci
\nzainteresowani s\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, \u017cyj\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, prowadz\u0105 akcje upami\u0119tniania
\nmiejsc, wydarze\u0144 i postaci, gromadz\u0105 i archiwizuj\u0105 pami\u0105tki. Wi\u0105\u017ce
\nsi\u0119 z tym te\u017c pewien problem stereotypizacji, w wyniku kt\u00f3rej regionalista
\npostrzegany jest jako kto\u015b raczej oderwany od bie\u017c\u0105cej rzeczywisto\u015bci,
\na ju\u017c tym bardziej niemy\u015bl\u0105cy o przysz\u0142o\u015bci. Wa\u017cne wi\u0119c, aby \u015brodowiska
\npromuj\u0105ce rozw\u00f3j konkretnych spo\u0142eczno\u015bci lokalnych i \u015brodowiska piel\u0119gnuj\u0105ce
\ntradycje tych spo\u0142eczno\u015bci, pozostawa\u0142y ze sob\u0105 w tw\u00f3rczym kontakcie.
\nNGO-sy \u2013 na\u015bladuj\u0105c akcje prowadzone w innych spo\u0142eczno\u015bciach
\nlokalnych, a czasami przeszczepiaj\u0105c do ma\u0142ych \u015brodowisk pomys\u0142y realizowane
\nw metropoliach, w kompletnym oderwaniu nie tylko od tradycji
\npojmowanych czysto historycznie, ale te\u017c w\u0142a\u015bciwie bez uwzgl\u0119dnienia lokalnej
\nspecyfiki, kt\u00f3ra zawsze stanowi pewne kontinuum \u2013 te\u017c na takim
\naliansie zyskaj\u0105. Szczeg\u00f3lnie cenna wydaje si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca towarzystw statutowo
\nregionalistycznych oraz takich, kt\u00f3re podobnych zapis\u00f3w w statutach
\nnie maj\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c bliskie jest im poszanowanie przesz\u0142o\u015bci. Dobrze
\nznany jest przyk\u0142ad grup rekonstrukcyjnych. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce grupy te
\npierwotnie nie maj\u0105 z regu\u0142y wpisanego regionalizmu w w\u0142asn\u0105 ideologi\u0119
\ni statuty (je\u015bli takowe posiadaj\u0105), ale sta\u0142y si\u0119 znakomitymi sojusznikami
\ni wsp\u00f3\u0142pracownikami stowarzysze\u0144 regionalistycznych. Regionali\u015bci powinni
\npr\u00f3bowa\u0107 zara\u017ca\u0107 inne stowarzyszenia swoj\u0105 pasj\u0105 i u\u015bwiadomi\u0107 im,
\n\u017ce zawsze, cokolwiek stowarzyszenia by nie robi\u0142y, osadzone s\u0105 w jakim\u015b
\nmiejscu \u2013 czy to gmina wiejska, czy centrum Warszawy. Rol\u0119 inspiruj\u0105co-
\n-inicjatorsk\u0105, w\u0142a\u015bnie w oparciu o kooperacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119, przewiduje dla
\ntowarzystw regionalnych cz\u0119\u015b\u0107 badaczy10.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/spzg.org.pl\/wp-content\/uploads\/SPZG-umowa-fot_MBuksa-fb-5375.jpg\")
<\/a>
\nPo czwarte, wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej stowarzyszenia regionalistyczne
\npowinny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji wzajemnych zachowa\u014411.
\nTu wypada nawi\u0105za\u0107 do ja\u017ani odzwierciedlonej \u2013 koncepcji znanej
\nszczeg\u00f3lnie socjologom i antropologom \u2013 odnosz\u0105cej si\u0119 do to\u017csamo\u015bci
\njednostek lub grup. Jest dla nas wa\u017cne, jak postrzegaj\u0105 nas inni (a precyzyjniej
\nrzecz ujmuj\u0105c \u2013 jak uwa\u017camy, \u017ce nas postrzegaj\u0105) i na tej podstawie budujemy
\nnasz\u0105 samoocen\u0119 oraz korygujemy w\u0142asny spos\u00f3b zachowania. Tak samo jest
\nze stowarzyszeniami. Je\u015bli nie b\u0119d\u0105 dysponowa\u0142y mo\u017cliwo\u015bci\u0105 obserwacji innych
\norganizacji podobnego typu, to pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej \u201ezdziczej\u0105\u201d, popadn\u0105
\nw zacofanie, nieuzasadniony samozachwyt lub dosi\u0119gn\u0105 je inne patologie.
\nPo pi\u0105te, zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119, kim chc\u0105, lub raczej kim chcieliby
\nby\u0107 regionali\u015bci w spo\u0142eczno\u015bciach lokalnych? Raczej niech\u0119tnie okre\u015blaj\u0105
\nsi\u0119 oni mianem teoretyk\u00f3w. Zdecydowanie cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0105 o sobie, i\u017c s\u0105
\npraktykami. To jednak zbyt szerokie uj\u0119cie wymagaj\u0105ce doprecyzowania.
\nTu pomocne s\u0105 okre\u015blenia, takie jak: inicjator, animator, ekspert. Zwr\u00f3\u0107my
\nuwag\u0119, i\u017c w ka\u017cd\u0105 z tych aktywno\u015bci wpisana jest kooperacja. W przypadku
\ninicjatora i animatora sprawa jest do\u015b\u0107 oczywista. Tak\u017ce rola eksperta
\nimplikuje porozumiewanie si\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z instytucjami oraz mediami.
\nRegionalista jest ekspertem, zar\u00f3wno gdy zapraszany jest do radia
\nlub telewizji, do instytucji typu szko\u0142a, muzeum lub uniwersytet, a tak\u017ce
\ngdy wyst\u0119puje jako przedstawiciel stowarzyszenia wnioskuj\u0105cego o grant
\nlub staraj\u0105cego si\u0119 o zlecenie okre\u015blonych prac przez instytucj\u0119 samorz\u0105dow\u0105.
\n\u015aci\u015blej rzecz ujmuj\u0105c, bycie ekspertem zak\u0142ada wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z decydentami,
\nkt\u00f3rym \u015bwiadczy si\u0119 us\u0142ugi. Ekspert nie istnieje bez okre\u015blonej
\nklienteli korzystaj\u0105cej z jego us\u0142ug \u2013 opinii, konsultacji, diagnoz, projekt\u00f3w.
\nRegionalista realizuje si\u0119 jako ekspert szczeg\u00f3lnie w\u00f3wczas, gdy dokonuj\u0105
\nsi\u0119 w \u015brodowisku lokalnym przemiany wymagaj\u0105ce intencjonalnego
\nwykorzystania miejscowych tradycji w celu uaktywnienia szerszej
\ngrupy mieszka\u0144c\u00f3w dla osi\u0105gni\u0119cia okre\u015blonego celu12. Inicjatorem owych
\nprzemian mo\u017ce by\u0107 np. lokalna w\u0142adza lub \u015brodowisko aktywist\u00f3w, z kt\u00f3rego
\nwywodzi si\u0119 sam ekspert-regionalista. W ostatnim przypadku mo\u017cemy
\nm\u00f3wi\u0107 o autorytecie wewn\u0105trz\u015brodowiskowym i dotyczy to zapewne
\nnajbardziej do\u015bwiadczonych i uznanych regionalist\u00f3w. Podobnie w przypadku
\ndzia\u0142alno\u015bci inicjuj\u0105cej i animuj\u0105cej, trudno sobie wyobrazi\u0107, aby
\nregionalista nie by\u0142 otwarty na wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Jest ona zatem wpisana w autowizerunek
\ndzia\u0142aczy-spo\u0142ecznik\u00f3w pretenduj\u0105cych do miana animator\u00f3w,
\ninicjator\u00f3w czy ekspert\u00f3w. Miros\u0142awa Marody, wypowiadaj\u0105c si\u0119 na
\ntemat przysz\u0142o\u015bci proces\u00f3w przemian spo\u0142eczno-kulturowych we wsp\u00f3\u0142czesnym
\n\u015bwiecie, przewiduje, \u017ce b\u0119d\u0105 one mia\u0142y dwojaki kierunek. Pojawi
\nsi\u0119 \u2013 jej zdaniem \u2013 wiele ruch\u00f3w ponad- i transnarodowych, odcinaj\u0105cych
\nsi\u0119 od dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa, z drugiej za\u015b strony, radykalnie wzro\u015bnie znaczenie
\nwsp\u00f3lnot lokalnych i rozwi\u0105zywanie wszelkich spraw \u2013 od duchowych po
\negzystencjalne \u2013 w ich obr\u0119bie13. Je\u015bli przewidywania badaczki si\u0119 sprawdz\u0105,
\nto regionali\u015bci maj\u0105 szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 prawdziwymi bohaterami drugiego
\nrodzaju proces\u00f3w.
\nPo sz\u00f3ste, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wymuszaj\u0105 na stowarzyszeniach regionalistycznych
\naktualne warunki formalno-prawne uprawiania dzia\u0142alno\u015bci. Chodzi
\no daleko nieraz id\u0105c\u0105 profesjonalizacj\u0119 jako warunek pozyskiwania \u015brodk\u00f3w
\noraz realizacji skomplikowanych zada\u0144. Zwraca\u0142 na to uwag\u0119 Jan Jakub
\nWygna\u0144ski \u2013 teoretyk, a jednocze\u015bnie dzia\u0142acz i tw\u00f3rca organizacji pozarz\u0105dowych14.
\nProfesjonalizowa\u0107 si\u0119 trzeba, a najskuteczniej, najefektywniej
\ni najtaniej (bo to r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne) robi\u0107 to wsp\u00f3lnie, korzystaj\u0105c z w\u0142asnych
\ndo\u015bwiadcze\u0144. A mo\u017ce regionali\u015bci powinni uparcie nie interesowa\u0107 si\u0119 takimi
\nzagadnieniami jak profesjonalizacja, czerpi\u0105c rado\u015b\u0107 z przypisywanego
\nim (czasem z\u0142o\u015bliwie) amatorstwa, kt\u00f3re swoj\u0105 drog\u0105 daje czasem wi\u0119cej
\nrado\u015bci i satysfakcji ni\u017c projektowa kalkulacja? Tak czy inaczej warto o tym
\npodyskutowa\u0107 i przyj\u0105\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 strategi\u0119.
\nWi\u0105\u017ce si\u0119 z tym kolejna kwestia (si\u00f3dma). Coraz wyra\u017aniejsza staje si\u0119
\npotrzeba budowania federacji i rozmaitych problemowych platform umo\u017cliwiaj\u0105cych
\nskuteczne dzia\u0142ania i daj\u0105cych lepsz\u0105 pozycj\u0119 wyj\u015bciow\u0105 w relacjach
\nzar\u00f3wno z sektorem rz\u0105dowym (samorz\u0105dowym), jak i prywatnym. To
\nmy\u015blenie w kategoriach wsp\u00f3lnotowych wymaga wypracowania dobrego wizerunku
\npublicznego15. Trzeba zada\u0107 pytanie, czy regionali\u015bci zainteresowani
\ns\u0105 budowaniem takiego wizerunku? Je\u015bli tak, to pierwszym krokiem musi
\nby\u0107 zbudowanie solidnej federacji lub innej reprezentacji \u015brodowiska regionalistycznego,
\nkt\u00f3ra opracuje plan dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie. Jak\u017ce by\u0142oby mi\u0142o
\ni po\u017cytecznie, gdyby regionalizmem zainteresowa\u0142y si\u0119 postaci opiniotw\u00f3rcze,
\njak to mia\u0142o miejsce w 20-leciu mi\u0119dzywojennym. Jednak w dzisiejszych
\nczasach kampanii promocyjnych (tak\u017ce spo\u0142ecznych) i wszechobecnego lobbingu
\npotrzebny jest dobry plan i \u015brodki na jego realizacj\u0119. Wsp\u00f3\u0142praca mo\u017ce
\nmie\u0107 charakter czysto pragmatyczny. Co za r\u00f3\u017cnica, z jakim stowarzyszeniem
\nwejdziemy w sojusz, gdy b\u0119dzie chodzi\u0142o o banaln\u0105 spraw\u0119 skorzystania
\nz ta\u0144szych us\u0142ug ksi\u0119gowego, prawnika lub osoby od pisania wniosk\u00f3w?
\nMo\u017ce warto si\u0119 zastanowi\u0107 nad porozumieniem z innymi towarzystwami
\ni za\u0142o\u017ceniem minifederacji, je\u015bli nie dla cel\u00f3w ideowych, to cho\u0107by tylko
\ndlatego, aby zyska\u0107 ta\u0144szy dost\u0119p do okre\u015blonych us\u0142ug. Zwr\u00f3\u0107my te\u017c uwag\u0119
\nna zalety tak powszechnej w sferach PR-owskich wymiany barterowej, czyli
\ntowar za towar lub us\u0142uga za us\u0142ug\u0119, kt\u00f3ra przecie\u017c dotyczy\u0107 mo\u017ce transportu,
\nlokalu, druku, obs\u0142ugi ksi\u0119gowej, informatycznej itd.
\nMo\u017cna by wylicza\u0107 kolejne argumenty przemawiaj\u0105ce za kooperacj\u0105. Poprzesta\u0144my
\nna wymienionych. Prezentowane poni\u017cej porozumienie \u2013 cho\u0107
\nzawiera wskazania og\u00f3lne \u2013 samo w sobie posiada walor integracyjny, stanowi\u0107
\nmo\u017ce tak\u017ce zapowied\u017a konkretnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Oby tak si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n <\/p>\n
Do pobrania ca\u0142y artyku\u0142:<\/p>\n
Porozumienie ZW_26_441-450<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Porozumienie towarzystw regionalnych z Gliwic i Zdu\u0144skiej Woli. Przyk\u0142ad dobrej praktyki (z teori\u0105 w tle) Damian Kasprzyk Zeszyty wiejskie 2020, z. 26 Prezentowane tu refleksje zosta\u0142y zainspirowane porozumieniem zawartym pomi\u0119dzy dwiema organizacjami regionalistycznymi \u2013 Stowarzyszeniem Przyjaci\u00f3\u0142 Ziemi Gliwickiej i Towarzystwem… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8172","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8174,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8172\/revisions\/8174"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/spzg.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}